Openstelling IPCEI AI: € 114 miljoen te verdelen

De regeling IPCEI beoogt om financiële ondersteuning te geven voor Nederlandse belangrijke projecten die zich richten op bepaalde Europese en onderliggende Nederlandse doelstellingen en strategieën op bepaalde deelgebieden. Er wordt op aanvraag subsidie verstrekt aan één of meer in Nederland gevestigde ondernemingen of onderzoeksorganisaties uit een Europees samenwerkingsverband voor het uitvoeren van een Nederlands belangrijk project dat gericht is op het verwezenlijken van één of meer van de doelstellingen en strategieën van de Europese Unie.

Wijzigingen
Er zijn diverse wijzigingen in de regeling doorgevoerd. De belangrijkste aanpassingen hebben betrekking op de steunintensiteiten en subsidiabele kosten én de maximumsubsidiebedragen.

Zo is de nieuwe subsidiabele activiteit 'bouw of upgraden van test- en experimenteerinfrastructuur' toegevoegd, met een basissubsidiepercentage van 25% van de subsidiabele kosten. Er wordt geen subsidie verstrekt voor de bouw of het upgraden van niet-economische test- en experimenteerinfrastructuur door indirecte partneronderzoeksorganisaties.

Ten tweede zijn nieuwe mogelijkheden opgenomen om de (basis)percentages voor economische activiteiten van indirecte partnerondernemingen op te hogen, omdat de verwachting is dat dan meer Nederlandse belangrijke projecten in voldoende mate gefinancierd kunnen worden om daadwerkelijk van de grond te komen. De basispercentages van de bouw of het upgraden van test- en experimenteerinfrastructuur kunnen, net als de basispercentages van industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling of een haalbaarheidsstudie, in het vervolg ook met 10 procentpunten worden opgehoogd voor de kosten van een middelgrote onderneming en 20 procentpunten voor de kosten van een kleine onderneming.

Aanvullend kan het (basis)percentage voor de bouw of het upgraden van test- en experimenteerinfrastructuur nog verder worden opgehoogd met 10 procentpunten, indien minimaal twee lidstaten van de Europese Unie overheidsfinanciering verstrekken dan wel in het geval het test- en experimenteerinfrastructuur betreft die op het niveau van de Europese Unie wordt geëvalueerd en geselecteerd.

Tot slot is het maximumsubsidiebedrag voor de bouw of het upgraden van onderzoeksinfrastructuur of test- en experimenteerinfrastructuur door een indirecte partneronderneming binnen een Nederlands belangrijk project op het deelgebied ‘onderzoek en ontwikkeling van kunstmatige intelligentietechnologieën’ vastgesteld op  € 7,5 miljoen per subsidieaanvrager.

IPCEI AI
IPCEI AI heeft als doel de volgende generatie kunstmatige intelligentie technologieën te ontwikkelen en te implementeren om een eerste ecosysteem voor AI voor Europa te creëren, waardoor de EU-industrie toegang krijgt tot gefedereerde computerbronnen en open, herbruikbare en schaalbare AI-basismodellen.

De technologische scope van IPCEI AI omvat alle onderdelen van de waardeketen, van data tot toepassingen, die bijdragen aan een soeverein, veilig en interoperabel Europees AI-ecosysteem. Een IPCEI (en dus ook het Nederlandse belangrijke project) moet een bijdrage leveren aan die AI-waardeketen: van dataverwerking, -orkestratie en veilige datatoegang via betrouwbare clouddiensten, via de ontwikkeling van soevereine foundation models (LLM’s en LRM’s) en sectorspecifieke AI-modellen, tot en met AI-deployment, operations en grootschalige toepassing in industrie en publieke sector.

Daarnaast moet een IPCEI bijdragen aan open en interoperabele AI-platforms, bij voorkeur gebaseerd op open source, waarmee vendor lock-in wordt voorkomen en samenwerking wordt gestimuleerd. Nederlandse belangrijke projecten dienen ook aandacht te hebben voor overkoepelende aspecten zoals het versterken van de Europese technologische autonomie, compliance met Europese wet- en regelgeving, cybersecurity en veiligheid, betrouwbaarheid en veerkracht van AI-systemen, energie-efficiëntie en duurzaamheid, maar ook brede toegankelijkheid en inzetbaarheid voor bedrijven van alle groottes, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf.

Het Nederlandse belangrijke project moet een bijdrage leveren aan bovenstaande doelstellingen door het verrichten van subsidiabele activiteiten die uitsluitend kunnen bestaan uit:

• onderzoek en ontwikkeling (industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling of een haalbaarheidsstudie) door een onderneming of onderzoeksorganisatie; of
• het bouwen of het upgraden van onderzoeksinfrastructuur of test- en experimenteer infrastructuur door een onderneming ten behoeve van deze voorgaande onderzoeksactiviteiten die binnen het desbetreffende Nederlandse belangrijke project verricht worden.

De onderneming of onderzoeksorganisatie die het Nederlandse belangrijke project uitvoert, hoeft voor het verrichten van deze activiteiten niet als directe partner vermeld te zijn in het Europees goedkeuringsbesluit. Om als indirecte partner te kunnen deelnemen aan een Europees belangrijk project, moet een Nederlands belangrijk project ook hoog innovatief zijn, aantoonbare Europese spillover effecten hebben, bijdrage aan het versterken en toekomstbestendig maken van de AI-waardeketen in de Europese Unie en nadrukkelijk gericht zijn op samenwerking met Nederlandse en verdere Europese ondernemingen, inclusief mkb-ondernemingen.

De subsidie in het kader van IPCEI AI bedraagt maximaal € 60 miljoen per Nederlands belangrijk project. IPCEI AI wordt opengesteld van 5 oktober 2026 tot en met 16 november 2026. Het subsidieplafond voor deze openstelling is € 114 miljoen.