SWiM-regeling aangepast en opnieuw open

Naar aanleiding van de opgedane praktijkervaringen met de aanvraagperiodes in 2024 en 2025 en wensen vanuit de sector is de SWiM op diverse plekken aangepast, zoals het meenemen van multimodale en private waterstoftankstations, alsmede logistieke waterstofwerktuigen (overslagmachines, vorkheftrucks, verreikers, pushbacktrucks en terminaltrekkers). Ook zijn de subsidieplafonds en openstellingsperiodes voor de jaren 2026 tot en met 2029 vastgesteld.

Uitbreiding met logistieke werktuigen
In de SWiM werden uitsluitend voertuigen (bestelbusjes, bussen en trucks) gesubsidieerd. Door ook de mogelijkheid te bieden limitatief genoemde logistieke werktuigen te subsidiëren, wordt de verduurzaming van de bredere logistieke keten aangepakt. Hierbij is gekozen voor categorieën logistieke werktuigen die niet al door andere subsidieregelingen worden gedekt. Consortia hebben op deze manier de mogelijkheid om voor de afname van waterstof een bredere groep potentiële afnemers te benaderen. De typen voertuigen, werktuigen en de maximale verbruikscapaciteit per dag (dagcapaciteit) zijn genoemd in bijlage 3 bij de regeling.

Uitbreiding met multimodale waterstoftankstations
Verordening (EU) 2023/1804 voor de uitrol van laadinfrastructuur (beter bekend onder de Engelse afkorting AFIR) stimuleert lidstaten om bij de uitrol van tankinfrastructuur naar meerdere modaliteiten te kijken. Gasvormige waterstof zoals die wordt toegepast in wegtransport kan ook worden toegepast in spoorvervoer, de binnenvaart en (kust)zeevaart. De tankinfrastructuur voor deze modaliteiten is minder ver ontwikkeld dan de tankinfrastructuur voor wegtransport. Door het stimuleren van multimodale waterstoftankstations kunnen deze modaliteiten gebruikmaken van de tankinfrastructuur voor wegtransport, waarvoor het gebruik al meer ontwikkeld is.

Uitbreiding voorrangsbepaling zero-emissiezones
De SWiM bevat een voorrangsregeling voor initiatieven die een waterstoftankstation realiseren in of in de directe nabijheid (binnen 10 rijkilometers vanaf de gemeentegrens) van een stedelijk knooppunt dat nog niet wordt gedekt door een waterstoftankstation of dat daarvoor nog geen subsidie is verleend. Deze voorrangsregeling is bedoeld om snel en effectief de AFIR-doelstelling in te vullen dat ieder stedelijk knooppunt is 2030 voorzien van een waterstoftankstation. Ter ondersteuning van het nationale beleid van zero-emissiezones wordt deze voorrangsregeling uitgebreid met gemeenten die een zero-emissiezone hebben of hebben aangekondigd.

Een waterstoftankstation nabij een zero-emissiezone stimuleert het gebruik van waterstofvoertuigen als een van de opties voor zero-emissievervoer en daarmee de businesscase voor waterstofvervoer. Dit belang wordt groter indien voor die zones in toenemende mate geen andere op fossiele brandstoffen aangedreven voertuigen meer zijn toegestaan. Daarnaast kan op deze manier de SWiM effectief bijdragen aan het vergroten van de opties voor zero-emissie mobiliteit in deze steden. Ook hiervoor geldt dat er geen waterstoftankstation in of in de nabijheid van die gemeenten aanwezig is of daarvoor geen subsidie is verleend.

Verhoging minimale dagcapaciteit
In de SWiM was het mogelijk een waterstoftankstation te realiseren met een minimale dagcapaciteit van 500 kg. De marktontwikkeling is dat de toepassing van waterstof in mobiliteit zich meer en meer toespitst op zwaar vervoer. Gelet hierop is de aanname dat waterstoftankstations van 500 kg te klein zullen zijn om per dag grotere aantallen vrachtwagens te kunnen bedienen. Bovendien zijn er in 2024 en 2025 geen aanvragen ingediend voor nieuwe waterstoftankstations kleiner dan 1000 kg. Daarom is de minimale dagcapaciteit van waterstoftankstations verhoogd van 500 kg naar 1000 kg.

Mogelijkheid private waterstoftankstations
De eis dat uit de (voor de subsidiabele activiteit benodigde) omgevingsvergunning blijkt dat het waterstoftankstation openbaar toegankelijk is, is geschrapt. Hierdoor is subsidieverlening ook mogelijk voor zogeheten private waterstoftankstations die niet toegankelijk zijn voor het algemeen publiek, maar alleen open staan voor een beperkte en nader omschreven groep personen. Hierbij valt te denken aan waterstoftankstations op een haventerrein, of aan waterstoftankstations voor een vloot van bussen die op waterstof rijden.

Deze uitbreiding is wenselijk, omdat in sommige situaties de eis van openbare toegankelijkheid ertoe leidt dat de wenselijke uitrol van waterstoftankstations niet kan worden gesteund. Wel geldt voor deze private waterstoftankstations dat deze geen voorrang kunnen krijgen op openbaar toegankelijke waterstoftankstations. De AFIR-doelen kunnen met deze private waterstoftankstations immers niet worden behaald. Daarnaast geldt dat de SWiM hiermee meer aansluit bij de subsidiemogelijkheden voor laadinfrastructuur in de Tijdelijke subsidieregeling zero-emissie mobiliteit. Deze mogelijkheid is er al voor zowel publieke als private laadinfrastructuur.

Aanvraagperiodes 2026-2029
Aanvragen kunnen worden ingediend van 1 april 2026 tot en met 13 mei 2026, van 31 maart 2027 tot en met 11 mei 2027, van 4 april 2028 tot en met 16 mei 2028 én van 4 april 2029 tot en met 16 mei 2029.