'Stikstofpakket' van € 20 miljard bekendgemaakt

Essentieel onderdeel van het pakket is de ondersteuning van boerenbedrijven bij het nemen van maatregelen. Het gaat om brede ondersteuning bij innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen en vrijwillig beëindigen. De brede ondersteuning betreft zowel de voortzetting van bestaande instrumenten als het ontwikkelen van nieuwe instrumenten, waarbij ook de mogelijkheden binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) benut zullen worden, aldus minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

Voor aanpassingen van onder meer stallen en voer, komt € 2 miljard beschikbaar. Voor managementmaatregelen wordt de nieuwe Stimuleringsregeling Managementmaatregelen Veehouderij voor emissiereductie (SMV) ontwikkeld. Voor de ondersteuning bij investeringen in integraal duurzame stallen worden verschillende instrumenten verkend, zowel subsidies als, waar mogelijk, fiscale instrumenten en instrumenten gericht op financiering. Daarnaast zet het kabinet in op de ontwikkeling van kennis en innovatie, bijvoorbeeld via het ondersteunen van extra experimenteerlocaties (fieldlabs).

Bij de uitwerking van het instrumentarium heeft het kabinet oog voor de positie van de jonge boer. Het kabinet zet ook specifiek in op generatievernieuwing en reserveert € 170 miljoen voor de Regeling vestigingssteun. Om biologische productie te stimuleren en het verdienmodel te verbeteren, geeft het kabinet ook onder andere rechtstreekse steun aan boeren om naar biologische bedrijfsvoering om te schakelen.

De stikstofreductieopgave kan echter niet volledig worden gerealiseerd met alleen emissiereducerende maatregelen. Voor de aanvullende reductie reserveert het kabinet dan ook € 2,75 miljard voor regelingen gericht op vrijwillige bedrijfsbeëindiging, aldus Van Essen.

Impuls voor een sociaal en economisch sterk platteland
Een sterk platteland, een toekomstbestendige agrarische sector en het behoud van een gezonde natuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarom is een impuls voor een sociaal en economisch sterk platteland integraal onderdeel van de aanpak. Het kabinet stelt in totaal € 100 miljoen beschikbaar om, samen met inwoners en maatschappelijke partijen, de krachten en kansen van het platteland te versterken en benutten.

Dit omvat een landsbreed actieprogramma Sterk Platteland en een sociaaleconomisch investeringsprogramma voor specifieke regio’s. Het kabinet werkt dit de komende periode uit met medeoverheden, maatschappelijke partijen en lokale stakeholders. Deze ondersteuning moet direct ten goede komen aan lokale gemeenschappen, zodat deze worden versterkt en nieuwe economische kansen worden bevorderd.

Natuurherstel, met inzet van alle sectoren
Ook wordt er € 2,2 miljard in natuurherstel en beheer geïnvesteerd. Om te zorgen dat terreinbeherende organisaties snel aan de slag kunnen met het opschalen en uitbreiden van bestaande beheer- en herstelmaatregelen, trekt het kabinet in 2026 al € 100 miljoen uit voor het uitvoeren van concrete projecten.

Ook de industrie en de mobiliteit leveren een forse bijdrage: 50% stikstofreductie in 2035. Een belangrijk deel van die reductie wordt gehaald via klimaat- en milieubeleid, maar het kabinet kiest ervoor om ook in deze sectoren een extra stap te zetten en in totaal € 250 miljoen vrij te maken voor stikstofmaatregelen. Het gaat hierbij om maatregelen die effectief bijdragen aan stikstofreductie in de Natura 2000-gebieden en die snel uitvoerbaar zijn. Zoals een zoneringsaanpak voor industrie rondom kwetsbare natuurgebieden, schonere bouw en binnenvaart en een nieuwe openstelling van de regeling Beperking Ammoniakemissie Industrie.

Ook supermarkten en andere ketenpartijen zijn een onmisbare schakel. Een grotere vraag naar onder andere biologische producten is namelijk essentieel voor het succes van de omschakeling naar biologische landbouw. Boeren die willen omschakelen hebben vertrouwen nodig in een structurele en significante groei van die vraag. Daarom worden vóór 1 april 2027 harde afspraken gemaakt met supermarkten en verwerkers; lukt dat niet, dan volgt wettelijke stimulering per 1 januari 2029.

Borging en vergunningverlening
Het kabinet zorgt ervoor voor dat het vrijdag gepresenteerde wetsvoorstel met de nieuwe stikstofdoelen voor alle sectoren in oktober 2026 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Alle maatregelen worden vastgelegd in een bijbehorend programma, waardoor er volgens Van Essen een stevige juridische basis ontstaat om de vergunningverlening weer vlot te trekken.

Kijk voor meer informatie op: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/06/26/kabinet-haalt-nederland-van-het-stikstofslot-met-stevig-pakket-weer-ruimte-voor-boer-natuur-en-bouw (nieuwsbericht rijksoverheid) en https://open.overheid.nl/details/bc6acef2-0bb5-4ea6-976d-c7630b45ac89 (Kamerbrief Van Essen).