NWO-oproep veiligheid en weerbaarheid quantumtijdperk

Binnen deze nieuwe oproep worden onderzoekers uitgenodigd om voorstellen in te dienen voor onderzoek naar draagbare verstrengeling in quantumnetwerken en post-quantumcryptografie. De focus ligt op fundamenteel onderzoek, met het oog op langetermijntoepassingen in defensierelevante contexten.

Het doel van dit onderzoeksprogramma is het versterken van een toekomstbestendige en duurzame kennisbasis op het gebied van quantumtechnologie. Binnen de oproep is sprake van twee onderzoekslijnen:

• Onderzoekslijn 1: Draagbare verstrengeling voor quantum netwerkapplicaties. Het doel van deze onderzoekslijn is om oplossingen te verkennen om verstrengeling ‘draagbaar’ te maken. Dat wil zeggen dat verstrengeling op één locatie wordt gegenereerd (bijvoorbeeld via glasvezelnetwerken of satellieten) en vervolgens voor langere tijd (bijvoorbeeld een dag) wordt opgeslagen in een draagbaar geheugen;
• Onderzoekslijn 2: Post-quantumcryptografie (PQC). Deze onderzoekslijn streeft naar het vergroten van onze kennis en het vertrouwen in de veiligheid van bestaande en nieuwe cryptografische algoritmen, schema’s en protocollen. Deze technieken moeten bestand zijn tegen quantumaanvallen, maar kunnen worden uitgevoerd op conventionele ICT-systemen zonder dat quantumhardware nodig is. Onderzoekslijn 2 staat open voor aanvragen op de volgende onderwerpen:
  • cryptanalyse: klassieke en quantumcryptanalyse van bestaande en nieuw ontwikkelde schema’s, en van de rekenkundige problemen waarop de veiligheid van deze schema’s berust;
  • ontwerp van nieuwe schema’s: nieuwe PQC-schema’s voor encryptie en digitale handtekeningen (of andere elementaire cryptografische primitieven), met verbeterde efficiëntie, sterkere beveiliging, aanvullende functionaliteiten, enzovoort;
  • geavanceerde functionaliteiten: PQC-schema’s die geavanceerde functionaliteiten bieden, zoals threshold- en ring-handtekeningen, privacybeschermende technologieën (bijvoorbeeld blinde handtekeningen en anonieme credentials), multi-party computation, identiteits- en attribuutgebaseerde cryptografie, enzovoort;
  • veiligheidsanalyses/aantoonbare veiligheid: nieuwe, rigoureuze beveiligingsargumenten voor PQC-schema’s, in de vorm van bewijsvoeringen waarbij de veiligheid van het schema wordt teruggevoerd op de moeilijkheid van het onderliggende rekenkundige probleem, en verbeteringen (bijv. in de vorm van een kleiner veiligheidsverlies) van bestaande bewijzen;
  • protocollen: het post-quantum veilig maken van bestaande cryptografische protocollen, het verbeteren van de efficiëntie van bestaande oplossingen en het ontwikkelen van nieuwe, specifiek post-quantum veilige protocollen. Voorbeelden van toepassingsdomeinen zijn kritieke infrastructuur, het internet, apparaten met beperkte middelen, transport, enzovoort;
  • hybride beveiliging/combinators: technieken om twee (of meer) cryptografische schema’s te combineren tot één schema dat de beveiliging van het sterkste van de twee overneemt, bijvoorbeeld het combineren van een conventioneel (klassiek) schema met een PQC-schema;
  • formele verificatie: formele methoden om een hoge mate van zekerheid te bieden over de veiligheid van cryptografische schema’s, protocollen en hun software-implementaties;
  • implementatiebeveiliging: side-channel aanvallen en bescherming daartegen, het ontwikkelen van efficiënte, beveiligde implementaties in software of hardware, enzovoort.

Aanvragen kunnen individueel door één hoofdaanvrager (beide onderzoekslijnen) of namens een consortium (aanvragen binnen onderzoekslijn 1 vanaf € 1 miljoen tot maximaal € 1,5 miljoen). Onderzoekers mogen een aanvraag indienen als zij in vaste dienst zijn (en dus een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd hebben) of een tenure track-overeenkomst hebben bij één van de onderstaande onderzoeksorganisaties:

• universiteiten en hogescholen in het Koninkrijk der Nederlanden;
• universitaire medische centra;
• TO2 Instituten;
• KNAW- en NWO-instituten;
• het Nederlands Kanker Instituut;
• het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek te Nijmegen;
• NCB Naturalis;
• Advanced Research Centre for NanoLithography (ARCNL);
• Prinses Máxima Centrum.

Voor de oproep is € 4.550.000 beschikbaar. Per onderzoekslijn kan het volgende worden aangevraagd:

• Onderzoekslijn 1: per project is maximaal € 1 miljoen subsidie aan te vragen indien de aanvraag wordt ingediend door één enkele hoofdaanvrager. Indien de aanvraag wordt ingediend door een consortium is per project minimaal € 1 miljoen en maximaal € 1,5 miljoen subsidie aan te vragen;
• Onderzoekslijn 2: per project is maximaal € 385.000 subsidie aan te vragen. Binnen deze onderzoekslijn kan de aanvraag uitsluitend worden ingediend door één hoofdaanvrager.

De financiering moet ingezet worden voor minstens één tijdelijke wetenschappelijke positie (promovendus of postdoc) in combinatie met de overige, beschikbare budgetmodules. Voor beide onderzoekslijnen geldt een maximale project looptijd van vijf jaar. Binnen beide onderzoekslijnen kunnen kosten opgevoerd worden voor personeel, materieel, investeringen en kennisbenutting.

Aanvragen kunnen worden ingediend via ISAAC, het digitale aanvraag- en rapportagesysteem van NWO. De deadlines zijn: 29 september 2026 (intentieverklaringen) en 3 november 2026 (aanvragen).