Acties tegen hoge energiekosten, ook hoger EIA-percentage

De acties bestaan uit € 627 miljoen aan uitgavenmaatregelen en € 340 miljoen aan gerichte lastenmaatregelen. Daarnaast wordt opgeschaald naar fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie.

Opvallende onderdelen van de aangekondigde acties betreffen onder meer een verhoging van het aftrekpercentage van de Energie-investeringsaftrek (EIA), extra budget voor de Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE) én de versnelde openstelling van een subsidieregeling voor het inruilen van oude fossiele brandstofauto’s.

De acties lopen langs drie lijnen: koopkracht en veerkracht van bedrijven, leveringszekerheid en weerbaarheid. Dat staat in de brief die het kabinet naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In de brief zijn verschillende scenario’s uitgewerkt, van groen tot zwart. Het kabinet houdt nadrukkelijk rekening met een verdere verslechtering van de situatie en bereidt zich hier op voor.

Koopkracht en veerkracht van bedrijven
De verwachting is dat de energieprijzen voorlopig hoger blijven. Daarom komt het kabinet met een aantal gerichte maatregelen. Zo maakt het € 195 miljoen vrij voor het Noodfonds Energie. Hierdoor kunnen significant meer huishoudens worden bereikt dan in voorgaande jaren.

De onbelaste reiskostenvergoeding wordt met € 0,02 tot € 0,25 per kilometer verhoogd. Dit gaat met terugwerkende kracht gelden voor heel 2026. Ondernemers worden ondersteund doordat het tarief van de motorrijtuigenbelasting voor bestelauto’s een half jaar lang met 50% wordt verlaagd. Voor vrachtwagens wordt de motorrijtuigenbelasting per 1 juli voor de rest van het jaar verlaagd naar het nihiltarief.

Daarnaast wordt er € 25 miljoen vrijgemaakt om de visserijsector minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen en komt er € 25 miljoen om het gebruik van energie en kunstmest in land- en tuinbouw te verminderen. Ook breidt het kabinet toegang tot garantieregelingen uit om toegang van gezonde bedrijven tot financiering te vergroten.

Leveringszekerheid
Om de leveringszekerheid van olie en gas te vergroten, schaalt het kabinet op naar fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie. Dit betekent actieve monitoring, nauwgezette communicatie met bedrijven en samenleving, en maatregelen voorbereiden voor deze en volgende fasen.

In International Energy Agency-verband is afgesproken een deel van de strategische oliereserves op de markt te brengen om tekorten op te vangen en verdere prijsstijgingen te voorkomen. Het kabinet bereidt nu de vrijgave van de eerste tranches voor, gepland voor later deze maand en vervolgens in mei en begin juni.

Weerbaarheid
Het kabinet zet ook in op maatregelen die de weerbaarheid van Nederland vergroten en het energieverbruik verminderen. Het kabinet stelt € 180 miljoen beschikbaar voor het Nationaal Warmtefonds. Uit dit fonds kunnen woningeigenaren een lening krijgen om hun woning te verduurzamen.

Ook wordt er € 80 miljoen extra vrijgemaakt voor Energiefixers en wordt het budget voor de Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE) verhoogd met € 25 miljoen. De extra middelen voor de SVVE worden ingezet om verenigingen van eigenaars (vve’s) te stimuleren om verduurzamingsmaatregelen te treffen. Hieronder valt woningisolatie, maar ook de aanschaf en installatie van duurzame warmtebronnen zoals een warmtepomp of zonneboiler.

Via het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) komt er € 15 miljoen beschikbaar voor mensen in de slechts geïsoleerde huizen. Daarnaast wordt de openstelling van een inruilregeling voor oude fossiele brandstofauto’s versneld naar het vierde kwartaal van 2026. Deze regeling is bedoeld voor huishoudens met lagere (midden)inkomens om een oude, fossiele auto (emissieklasse 1 tot en met 4) te laten slopen en gesubsidieerd een elektrische tweedehandsauto aan te schaffen.

Ook komen er versnelde energiebesparingsmaatregelen voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) en wordt het aftrekpercentage van de Energie-investeringsaftrek (EIA) per 1 januari 2027 verhoogd van 40% naar 45,5%. Zo kunnen ondernemers investeringen doen in energiebesparende maatregelen of duurzame energie.

Dekking
De budgettaire marges zijn smal en de onzekerheid over de toekomst is groot, aldus het kabinet. Om de lastenmaatregelen te betalen past het daarom een aantal andere belastingregelingen aan, zo wordt de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) versoberd door het maximale investeringsbedrag te verlagen en wordt de startersaftrek per 2027 afgeschaft. Ook wordt de alcoholaccijns vanaf 2027 geïndexeerd. Extra uitgaven worden gedekt binnen de begrotingen.

Meer informatie
Kijk voor meer informatie op: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/04/20/kabinet-maakt-bijna-een-miljard-vrij-voor-economische-impact-midden-oosten en https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2026/04/20/kamerbriefactiesweerbaarheidenergieschok