Cultuurbestel en cultuursubsidies op de schop

In Nederland werken Rijk, provincies en gemeenten samen om een rijk en gevarieerd cultureel aanbod mogelijk te maken. Zowel in de praktijk als uit diverse onderzoeken blijkt echter dat het cultuurstelsel beter en eenvoudiger kan. Het bestel moet bovendien ook in de toekomst blijven aansluiten bij de behoeften van het publiek, de makers en culturele instellingen.

Letschert heeft daarbij drie doelen:

• Goede toegang: iedereen moet goede toegang hebben tot cultuur. Uit onderzoek blijkt dat het culturele aanbod in de basis goed gespreid is over het land, maar dat er ook ruimte is voor verbetering. De minister gaat met gemeenten en provincies kijken hoe er beter kan worden samengewerkt en op welke manier het culturele aanbod versterkt kan worden op plaatsen waar dat nodig is;
• Eenvoudiger en meer zekerheid: het subsidiesysteem is complex geworden. De minister werkt daarom aan een vereenvoudiging van de procedures en een wetswijziging om de maximale subsidietermijn te verlengen naar acht jaar, zodat er voor een deel van de instellingen meer rust en zekerheid is. Bij de rijkscultuurfondsen, die een belangrijke rol hebben bij het verdelen van subsidie, ontstaat ruimte voor achtjarige en korter lopende subsidies. Dat sluit beter aan bij de praktijk van makers en instellingen;
• Toekomstbestendig bestel: op dit moment worden cultuursubsidies van het Rijk verdeeld via het ministerie en de zes rijkscultuurfondsen. Letschert wil de artistieke vrijheid beter beschermen, met de politiek op afstand. Zij wil sterkere rijkscultuurfondsen, met een grotere verantwoordelijkheid, meer overzicht en minder overlap. Er komt een kwartiermaker om dit traject te begeleiden. Belangrijk uitgangspunt is dat de grote sectorale deskundigheid van de fondsen bewaard blijft.

Zorgvuldig traject
De minister wil de herziening van het cultuurbestel zorgvuldig aanpakken. De komende tijd gaat zij daarom veel gesprekken voeren met verschillende vertegenwoordigers uit de culturele sector. Omdat breed draagvlak voor haar belangrijk is, maakt zij rond de zomer van 2027 definitieve keuzes.

Belangrijk uitgangspunt is dat organisaties en fondsen zich moeten kunnen voorbereiden op de veranderingen, en culturele makers en instellingen moeten weten waar ze aan toe zijn. Op 1 januari 2029 start de nieuwe subsidieperiode.

Meer informatie
Kijk voor meer informatie op: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/10/09/kabinet-zet-volgende-stap-op-weg-naar-beter-cultuurbestel en https://open.overheid.nl/details/07d12869-4082-47bd-ae74-4a8b10ef5a14